പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണവും ദുരൂഹവുമായ പ്രതിഭാസമേതെന്ന് ചോദിച്ചാൽ അതിന് ഒരൊറ്റ ഉത്തരമേയുള്ളൂ—മനുഷ്യൻ.
സ്നേഹിക്കാനും വെറുക്കാനും, ചേർത്തുപിടിക്കാനും അകറ്റിനിർത്താനും, സത്യം പറയാനും അതേ സത്യത്തെ മറച്ചുവയ്ക്കാനും, മറ്റൊരാളുടെ കണ്ണീരൊപ്പാനും മറ്റൊരാളുടെ കണ്ണീരിന് കാരണമാകാനും കഴിയുന്ന വിചിത്രമായ വൈരുധ്യങ്ങളുടെ ലോകമാണ് മനുഷ്യന്റെ മനസ്സ്. ഒരേ ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ കരുണയും ക്രൂരതയും, സ്നേഹവും പകയും, സത്യസന്ധതയും വഞ്ചനയും ഒരേസമയം വേരുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നതാണ് മനുഷ്യനെ ഇത്രയും ദുരൂഹമാക്കുന്നത്.
മനുഷ്യനെ പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് ഒരുപക്ഷേ മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ദുഷ്കരമായ കാര്യങ്ങളിലൊന്നാണ്.
സ്നേഹത്തിന്റെയും വെറുപ്പിന്റെയും ഇടയിൽ
മനുഷ്യനോളം മറ്റൊരു മനുഷ്യനെ സ്നേഹിക്കാനും സ്നേഹിക്കപ്പെടാനും കഴിയുന്ന മറ്റൊരു ജീവി ഉണ്ടോ എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ ചോദ്യമാണ്. അമ്മയുടെ നിസ്വാർത്ഥമായ സ്നേഹത്തിൽ തുടങ്ങി, സൗഹൃദത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലും പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രതയിലും മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം അതിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ മുഖം പുറത്തെടുക്കുന്നു.
എന്നാൽ അതേ ഹൃദയത്തിൽ തന്നെയാണ് അസൂയയും പകയും വെറുപ്പും വളരുന്നത്.
ഇന്നലെ വരെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഒരാളായിരുന്നവനോട് ഇന്ന് അകൽച്ച തോന്നാൻ ചിലപ്പോൾ ഒരു വാക്ക് മാത്രം മതിയാകും. ഒരിക്കൽ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുനിർത്തിയ ഒരാളെ പിന്നീട് അന്യനായി കാണാനും മനുഷ്യന് കഴിയും. സ്നേഹത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ നിന്ന് വെറുപ്പിന്റെ അഗാധതയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ മനുഷ്യന് ചിലപ്പോൾ നിമിഷങ്ങൾ മാത്രം മതി.
മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യവും ദുരന്തവും ഒരുപോലെ ഈ വൈരുധ്യത്തിലാണ്.
അടുപ്പിക്കുന്ന കൈകളും അകറ്റുന്ന മനസ്സുകളും
ബന്ധങ്ങൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ മനുഷ്യന് അസാധാരണമായ കഴിവുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ, വർഷങ്ങളെടുത്ത് പടുത്തുയർത്തിയ ബന്ധങ്ങളെ ഒരു നിമിഷത്തെ അഹങ്കാരത്താലോ തെറ്റിദ്ധാരണയാലോ സ്വാർത്ഥതയാലോ തകർക്കാനും അവന് കഴിയും.
അടുത്തവരെ അകറ്റാനും അകന്നവരെ അടുപ്പിക്കാനും മനുഷ്യനോളം കഴിവുള്ള മറ്റാരുണ്ട്?
ചിലപ്പോൾ ഒരു ചെറിയ തെറ്റിദ്ധാരണ വലിയ മതിലായി മാറുന്നു. ഒരു വാക്ക് വർഷങ്ങളായുള്ള സൗഹൃദത്തെ തകർക്കുന്നു. ഒരാളുടെ അഹം മറ്റൊരാളുടെ സ്നേഹത്തേക്കാൾ വലുതാകുമ്പോൾ ബന്ധങ്ങൾ പതുക്കെ അകന്നുപോകുന്നു.
എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിന് മറ്റൊരു മുഖവുമുണ്ട്.
വർഷങ്ങളോളം സംസാരിക്കാതിരുന്ന ഒരാളോട് ഒരു ദിവസം മാപ്പുപറയാനും, പഴയ മുറിവുകൾ മറന്ന് വീണ്ടും ചേർത്തുപിടിക്കാനും അവന് കഴിയും. നഷ്ടപ്പെട്ട ബന്ധങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും ജീവൻ നൽകാനും തകർന്നിടത്ത് നിന്ന് ഒരു പുതിയ തുടക്കം കുറിക്കാനും കഴിയുന്ന ഈ കഴിവാണ് മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ പ്രതീക്ഷയോടെ നിലനിർത്തുന്നത്.
ചതിയുടെ ഇരുട്ടും സത്യത്തിന്റെ വെളിച്ചവും
മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വൈരുധ്യങ്ങളിലൊന്ന് അവന്റെ സത്യസന്ധതയും വഞ്ചനയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമാണ്.
സ്വന്തം നേട്ടങ്ങൾക്കായി മറ്റൊരാളെ ഉപയോഗിക്കാനും, സ്വന്തം തെറ്റുകൾ മറ്റൊരാളുടെ മേൽ ചുമത്താനും, സത്യത്തെ വളച്ചൊടിക്കാനും മനുഷ്യന് ചിലപ്പോൾ യാതൊരു മടിയുമുണ്ടാകില്ല. സ്വാർത്ഥതയും അരക്ഷിതബോധവും അധികാരമോഹവും പലപ്പോഴും ഈ ഇരുണ്ട വശത്തെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു.
പക്ഷേ അതേ മനുഷ്യൻ തന്നെയാണ് ദുരന്തങ്ങളുടെ മുന്നിൽ അപരിചിതർക്കുപോലും കൈത്താങ്ങാകുന്നത്.
പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിലും മഹാമാരികളിലും അപകടങ്ങളിലും, സ്വന്തം ജീവൻ പോലും മറന്ന് മറ്റൊരാളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഓടിയെത്തുന്ന മനുഷ്യരെ നാം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. രക്തബന്ധമില്ലാത്ത ഒരാൾക്കുവേണ്ടി കണ്ണീരൊഴുക്കാനും, ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരാളുടെ വേദനയിൽ പങ്കുചേരാനും മനുഷ്യഹൃദയത്തിന് കഴിയും.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യനെ വെറും നന്മയിലോ തിന്മയിലോ നിർവചിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇരുട്ടിനുള്ളിലും ഒരു ചെറിയ വെളിച്ചം സൂക്ഷിക്കുന്ന ജീവിയാണ് മനുഷ്യൻ.
ആരും കാണാത്ത ഉള്ളിലെ ലോകം
ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിൽ മറ്റുള്ളവർക്ക് കാണാനാകാത്ത ഒരു ലോകമുണ്ട്.
പുറത്ത് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നടക്കുമ്പോഴും ഉള്ളിൽ വലിയൊരു കൊടുങ്കാറ്റുമായി ജീവിക്കുന്നവർ അനേകരുണ്ട്. സന്തോഷത്തിന്റെ മുഖംമൂടിക്കു പിന്നിൽ ഒളിപ്പിച്ച കണ്ണീരിനെ ലോകം പലപ്പോഴും കാണാറില്ല.
ചില വേദനകൾ മനുഷ്യൻ ആരോടും പറയാതെ ഉള്ളിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു. ചില മുറിവുകൾക്ക് വാക്കുകളില്ല. ചില ഓർമ്മകൾക്ക് കണ്ണീരിന്റെ ഭാഷ മാത്രമേയുള്ളൂ.
എന്നാൽ അടച്ചുവെച്ച വികാരങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി നിശ്ശബ്ദമായി കിടക്കണമെന്നില്ല. വർഷങ്ങളോളം ഉള്ളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ വേദന ചിലപ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് തോന്നുന്ന ഒരു സംഭവത്തിന്റെ പേരിൽ പൊട്ടിത്തെറിച്ചേക്കാം. ശാന്തമായി കിടന്ന അഗ്നിപർവ്വതം പോലെ, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലും ചിലപ്പോൾ വികാരങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടും.
അതുകൊണ്ടാണ് ഒരാളെ അവന്റെ പുറംപ്രകടനങ്ങൾ മാത്രം നോക്കി വിലയിരുത്തുന്നത് പലപ്പോഴും വലിയ തെറ്റാകുന്നത്. നാം കാണുന്നത് ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ്; കാണാത്തിടത്ത് ഒരുപക്ഷേ ഒരു വലിയ കഥ തന്നെ ഉണ്ടായിരിക്കാം.
വാക്കുകളുടെ മായാജാലം
മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തികളിലൊന്നാണ് വാക്കുകൾ.
ഒരു വാക്കുകൊണ്ട് ഹൃദയം സുഖപ്പെടുത്താം. മറ്റൊരു വാക്കുകൊണ്ട് അതേ ഹൃദയത്തെ മുറിവേൽപ്പിക്കാം. ഒരു വാക്ക് രണ്ട് മനുഷ്യരെ അടുപ്പിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു വാക്ക് രണ്ട് സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ പോലും അകലം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.
സത്യത്തെ വ്യക്തമാക്കാനും അസത്യത്തെ സത്യമെന്നു തോന്നിപ്പിക്കാനും മനുഷ്യന്റെ വാക്കുകൾക്ക് കഴിയും. യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മറച്ചുവയ്ക്കാനും, സ്വന്തം തെറ്റുകൾക്ക് പുതിയ അർത്ഥം നൽകാനും, മറ്റുള്ളവരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാനും വാക്കുകളെ മനുഷ്യൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അതേസമയം, ഒരു നല്ല വാക്കിന് തകർന്നുപോയ ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രതീക്ഷയുടെ വാതിൽ തുറക്കാനും കഴിയും.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ വാക്കുകൾ വെറും ശബ്ദങ്ങളല്ല. അവ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ മുറിവുകളും മരുന്നും ഒരേസമയം ആകുന്ന ശക്തിയാണ്.
മനുഷ്യൻ എന്ന അപൂർണ്ണ സമവാക്യം
മനുഷ്യനെ ഒരൊറ്റ സ്വഭാവത്തിൽ ഒതുക്കാനാകില്ല.
അവനിൽ സ്നേഹമുണ്ട്, വെറുപ്പുണ്ട്. വിശ്വസ്തതയുണ്ട്, വഞ്ചനയുണ്ട്. സത്യസന്ധതയുണ്ട്, മിഥ്യയുണ്ട്. കരുണയുണ്ട്, ക്രൂരതയുണ്ട്. വിനയമുണ്ട്, അഹങ്കാരമുണ്ട്.
ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം വിരുദ്ധമെന്ന് തോന്നിയാലും അവ ഒരേ മനുഷ്യനിൽ തന്നെ സഹവസിക്കുന്നു.
ഒരാളെ നല്ലവനെന്നും മറ്റൊരാളെ മോശക്കാരനെന്നും എളുപ്പത്തിൽ വേർതിരിച്ചുവയ്ക്കാൻ നമുക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ ജീവിതം അത്ര ലളിതമല്ല. ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന മനുഷ്യന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ നമ്മൾ അറിയാത്തതായിരിക്കും. നമ്മൾ നല്ലവനെന്ന് കരുതുന്ന ഒരാളുടെ ഉള്ളിലും മറ്റാരും കാണാത്ത ചില ഇരുണ്ട കോണുകൾ ഉണ്ടായേക്കാം.
അതിനാൽ മറ്റുള്ളവരെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നമ്മളെത്തന്നെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
നമ്മുടെ ഉള്ളിലും വൈരുധ്യങ്ങളുണ്ട്. നമുക്കും തെറ്റുപറ്റാം. നമുക്കും ദുർബലരാകാം. ചിലപ്പോൾ നമ്മളും മറ്റൊരാളെ വേദനിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.
അപൂർണ്ണതയിലാണ് മനുഷ്യന്റെ സൗന്ദര്യം
മനുഷ്യൻ പൂർണ്ണനല്ല.
ഒരുപക്ഷേ, അവന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യം അതുതന്നെയാകാം.
വീണുപോയിട്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാനും, തെറ്റിപ്പോയിട്ടും തിരികെ നടക്കാനും, വെറുപ്പിനിടയിലും സ്നേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനും, ഇരുട്ടിനിടയിലും സത്യത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ വെളിച്ചം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും മനുഷ്യന് കഴിയുന്നു.
മനുഷ്യന്റെ മഹത്വം അവൻ ഒരിക്കലും തെറ്റുന്നില്ല എന്നതിലല്ല. തെറ്റ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരുത്താനുള്ള കഴിവിലാണ്. അവൻ ഒരിക്കലും വീഴുന്നില്ല എന്നതിലല്ല; വീണിടത്തുനിന്ന് വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാനുള്ള ധൈര്യത്തിലാണ്.
അവന്റെ ഉള്ളിൽ വെളിച്ചവും ഇരുട്ടും ഒരുമിച്ചുണ്ടെങ്കിലും, ഏത് വശത്തേക്ക് നടക്കണമെന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അവനുണ്ട്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യൻ ഒരു പൂർത്തിയായ ഉത്തരമല്ല; എന്നും എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്.
സ്നേഹത്തിന്റെയും വെറുപ്പിന്റെയും, സത്യത്തിന്റെയും മിഥ്യയുടെയും, നന്മയുടെയും തിന്മയുടെയും അതിർവരമ്പുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു അപൂർണ്ണ ജീവി.
അവന്റെ സൗന്ദര്യം പൂർണ്ണതയിലല്ല—അപൂർണ്ണനായിരിക്കെ നന്മയിലേക്കും സത്യത്തിലേക്കും വീണ്ടും വീണ്ടും നടന്നെത്താനുള്ള ആന്തരിക ശേഷിയിലാണ്.
