രാജസ്ഥാന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെ ലോകത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിലൊന്നാണ് ജയ്സാൽമീർ മരുഭൂമി ഉത്സവം. താർ മരുഭൂമിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം വർഷംതോറും ആയിരക്കണക്കിന് സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.
പരമ്പരാഗത പ്രകടനകലകളുടെയും നൂതന കരകൗശലങ്ങളുടെയും സന്തോഷകരമായ സംയോജനമാണ് ഈ ഉത്സവം. വസന്തകാല പൂർണ്ണചന്ദ്രന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കു മുമ്പ് വർണാഭമായ ഒട്ടകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെ രാജസ്ഥാനിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംഗീതജ്ഞർ, നർത്തകർ, കലാകാരന്മാർ എന്നിവർ ജയ്സാൽമീറിലെത്തുന്നു. അവരുടെ വരവോടെ നഗരവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും ആഘോഷനിറവിൽ മുങ്ങുന്നു.
സൂര്യോദയം മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന സംഗീത-നൃത്ത പരിപാടികൾ രാത്രിവരെ നീളുന്നു. നിലാവുള്ള രാത്രികളിൽ മണൽക്കൂനകൾക്കിടയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദ-വെളിച്ച പരിപാടികൾ സന്ദർശകർക്ക് മറക്കാനാവാത്ത അനുഭവം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഒട്ടക അലങ്കാര മത്സരങ്ങൾ, ഒട്ടകപ്പന്തയങ്ങൾ, പഗ്ഡി കെട്ടൽ മത്സരങ്ങൾ, മീശ മത്സരങ്ങൾ, രാജസ്ഥാനി നാടോടി സംഗീതവും നൃത്തവും എന്നിവ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്.
മരുഭൂമിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവരുന്ന കൈകൊണ്ട് നെയ്ത ഷാളുകൾ, പരവതാനികൾ, തുകൽ ബാഗുകൾ, എംബ്രോയ്ഡറി വസ്ത്രങ്ങൾ, മരത്തിലും കല്ലിലുമുള്ള കൊത്തുപണികൾ എന്നിവ കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ മികവുറ്റ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഓരോ വർഷവും പുതിയ പരിപാടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ഉത്സവം കൂടുതൽ ജനപ്രീതി നേടുന്നു.
രാജസ്ഥാനിലെ വർണാഭമായ നാടോടി പാരമ്പര്യം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഒട്ടകങ്ങൾ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതശൈലി, സംസ്കാരം, കലാരൂപങ്ങൾ എന്നിവയെ അടുത്തറിയാനുള്ള അവസരവും ഈ ഉത്സവം നൽകുന്നു. ദേശ-വിദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഉത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിലൂടെ പ്രദേശത്തെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്കും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വലിയ ഉത്തേജനം ലഭിക്കുന്നു.
മരുഭൂമിയുടെ സൗന്ദര്യവും രാജസ്ഥാന്റെ സാംസ്കാരിക സമ്പത്തും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുന്ന ജയ്സാൽമീർ മരുഭൂമി ഉത്സവം ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉജ്ജ്വല പ്രതീകമാണ്.
നല്ല അറിവ്
നന്ദി സന്തോഷം സർ 🙏