ഇസ്താംബുൾ വിമാനത്താവളത്തിൽ വിമാനമിറങ്ങുമ്പോൾ സമീറിനും സുഹൃത്ത് ഡോക്ടർ ഇംതിയാസിനും വല്ലാത്തൊരു ശൂന്യതയാണ് അനുഭവപ്പെട്ടത്. മാസങ്ങളായി പ്ലാൻ ചെയ്ത യാത്രയായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ തുർക്കിയുടെ തെക്കൻ വനമേഖലകളിൽ ആളിപ്പടരുന്ന കാട്ടുതീയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ അവരെ വരവേറ്റു. അന്റല്യയിലെയും മുഗ്ലയിലെയും പച്ചപ്പുകൾ വെണ്ണീറായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഹൈവേകൾ പലതും അടച്ചു. മനുഷ്യരും മിണ്ടാപ്രാണികളും ആ പ്രകൃതിക്ഷോഭത്തിൽ വെന്തുരുകുന്ന ചിത്രങ്ങൾ കണ്ട ഇംതിയാസ് മൗനത്തിലായി. പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വിയോഗം കൺമുന്നിൽ കാണുന്ന മരങ്ങളുടെ മരവിപ്പായിരുന്നു അയാളുടെ മുഖത്ത്.
“സമീർ, നമ്മൾ കാണാൻ കൊതിച്ച ആ പൗരാണിക നഗരങ്ങൾ… അതെല്ലാം പുകയുകയാണോ?” ഇംതിയാസിന്റെ ചോദ്യത്തിന് സമീറിന് മറുപടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല.
വിമാനത്താവളത്തിലെ എമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറിലേക്കുള്ള നീണ്ട ഇടനാഴിയിൽ തുർക്കിയുടെ പ്രതാപം വിളിച്ചോതുന്ന വലിയ ചിത്രങ്ങൾ നിരന്നിരുന്നു. സുലൈമാനിയ മോസ്കിന്റെ ഗാംഭീര്യവും കപ്പഡോഷ്യയിലെ ഗുഹാചിത്രങ്ങളും അവിടെ തിളങ്ങിനിന്നു. അല്പനേരം ആ ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ അവ മായുകയും പകരം പുതിയ ദൃശ്യങ്ങൾ തെളിയുകയും ചെയ്യുന്ന ആധുനിക ഡിസ്പ്ലേകൾ. പക്ഷേ, സമീറിന്റെ മനസ്സിൽ മായാതെ നിന്നത് ഇസ്മിറിലെ കാട്ടുതീയിൽ നിന്ന് കത്തിയമർന്ന ഒരു പള്ളിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെ മാറിലൊതുക്കി ഓടുന്ന ഒരു പിതാവിന്റെ പത്രവാർത്തയിലെ ചിത്രമായിരുന്നു.
എമിഗ്രേഷൻ കഴിഞ്ഞു പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മനുഷ്യരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ അവിടെ മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വരിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ സമീർ അറിയാതെ തന്റെ തറവാട്ടിലെ പഴയ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് മലയാളത്തിൽ ഒന്ന് പിറുപിറുത്തു. തൊട്ടടുത്ത് നിന്ന ഒരു വിദേശി ആ ശബ്ദം കേട്ട് കൗതുകത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു. അർത്ഥമറിയാത്ത ഭാഷകൾ ചിലപ്പോൾ സംഗീതം പോലെ ആനന്ദിപ്പിക്കുമെന്ന് അപ്പോൾ അവർക്ക് തോന്നി.
അവർക്ക് താമസിക്കേണ്ടത് ‘റൂമി ലോഡ്ജിലായിരുന്നു’. വിഖ്യാത സൂഫി കവി ജലാലുദ്ദീൻ റൂമിയുടെ പേരാണ് ലോഡ്ജിന്. തോളിൽ ഓരോ ബാക്ക് പാക്കുകൾ മാത്രമുള്ളതിനാൽ തിരക്കേറിയ ഗലാറ്റ തെരുവുകളിലൂടെയുള്ള നടത്തം അവർ ആസ്വദിച്ചു. വഴിയിൽ തെരുവുഗായകർ ഇമ്പമുള്ള ടർക്കിഷ് രാഗങ്ങൾ ആലപിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വഴിമധ്യേ ഭാഷാപരമായ ചില പരിഹാസങ്ങൾ ടാക്സി ഡ്രൈവർമാരിൽ നിന്ന് കേൾക്കേണ്ടി വന്നെങ്കിലും, ഒരു കാപ്പിപ്പീടികയ്ക്ക് മുന്നിലിരുന്ന വൃദ്ധൻ അവർക്ക് വഴികാട്ടിയായി. “ഭയപ്പെടേണ്ട, ഈ നഗരം ആരെയും വഴിതെറ്റിക്കില്ല,” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ അവർക്ക് വലിയ ആശ്വാസമായി.
ഒടുവിൽ റൂമി ലോഡ്ജിലെത്തിയപ്പോൾ റിസപ്ഷനിൽ വളരെ സജീവനായ ഓകാൻ അവരെ സ്വീകരിച്ചു. പുറത്ത് കാട്ടുതീയുടെ കനലുകൾ എരിയുന്നുണ്ടാകാമെങ്കിലും, ആ മനുഷ്യരുടെ സ്നേഹം ഒരു തണുത്ത കാറ്റുപോലെ അവരെ പൊതിഞ്ഞു.
മുറിയിലെത്തിയ ഇംതിയാസ് ജനാലയ്ക്കൽ നിന്നു. പുറത്ത് ഇസ്തിക്ലാൽ അവന്യൂവിലെ തിരക്ക്. ആകാശത്ത് ദൂരെ ചാരനിറത്തിലുള്ള പുകപ്പടലങ്ങൾ മങ്ങിനിൽക്കുന്നു. “നമ്മൾ ഇവിടെ സുരക്ഷിതരാണ് സമീർ,” ഇംതിയാസ് പതിയെ പറഞ്ഞു. “പക്ഷേ, അവിടെ ആ മരങ്ങളും മൃഗങ്ങളും… അവർക്ക് ഓടി ഒളിക്കാൻ ഒരിടവുമില്ല.”
അന്ന് രാത്രി ടെറസ്സിലിരുന്ന് ബോസ്ഫറസ് കടലിടുക്കിലെ വെളിച്ചങ്ങൾ നോക്കുമ്പോൾ ഓകാൻ അവർക്ക് ചൂടുള്ള ടർക്കിഷ് ചായ (Çay) കൊണ്ടുവന്നു. ഓകാന്റെ മുഖത്തെ പ്രസന്നതയ്ക്ക് പിന്നിൽ ഒരു നോവുണ്ടായിരുന്നു. “എന്റെ ഗ്രാമം അന്റല്യയിലാണ്,” ചായക്കപ്പുകൾ മേശപ്പുറത്ത് വെച്ച് അവൻ പറഞ്ഞു. “അവിടുത്തെ എന്റെ വീടിനടുത്തുള്ള കാടുകളെല്ലാം കത്തി നശിച്ചു. പക്ഷേ, മനുഷ്യർ തോൽക്കില്ല. ഈ തീകെടുത്താൻ തുർക്കിയിലെ എല്ലാ മനുഷ്യരും ഒന്നിച്ചുനിൽക്കുന്നുണ്ട്. നാളെ നമുക്ക് നഗരം ചുറ്റിയടിക്കാം.”
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഓകാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അവർ ഇസ്താംബുളിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ബ്ലൂ മോസ്കിന്റെ നീല ടൈലുകൾക്കിടയിൽ പ്രാർത്ഥനയുടെ ശാന്തതയും അയാസോഫിയയുടെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഗാംഭീര്യവും അവരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ഗ്രാൻഡ് ബസാറിലെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണവും കച്ചവടക്കാരുടെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ വിളിപ്പേരുകളും അവർക്ക് പുതിയൊരു ഊർജ്ജം നൽകി. ഭാഷ അറിയില്ലെങ്കിലും സ്നേഹത്തിന് അതിരുകളില്ലെന്ന് അവർ ഓരോ നിമിഷവും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
വൈകുന്നേരം എമിനോനു കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് മീൻ സാൻഡ്വിച്ച് കഴിക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്തെ പുകമറ നീങ്ങി തുടങ്ങിയിരുന്നു. കടൽക്കാക്കകൾ സ്വതന്ത്രമായി പറക്കുന്നു. യാത്രയുടെ അവസാന ദിവസം മടങ്ങാൻ നേരത്ത് സമീർ തന്റെ ഡയറിയിൽ ഇങ്ങനെ കുറിച്ചു:
“ഇസ്താംബുൾ – പുകയുന്ന കാടുകൾക്കിടയിലും പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ നഗരം. ഇവിടെ പൗരാണികതയും ആധുനികതയും മാത്രമല്ല, സ്നേഹവും അതിജീവനവും ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു. കത്തിയമരുന്നത് പച്ചപ്പുകൾ മാത്രമല്ല, നമ്മുടെയുള്ളിലെ അഹങ്കാരങ്ങൾ കൂടിയാകണം. മനുഷ്യർ കൈകോർക്കുന്നിടത്ത് പ്രത്യാശ വീണ്ടും തളിർക്കും.”
വിമാനത്തിലിരുന്ന് താഴേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ അനറ്റോളിയുടെ ആ വലിയ ഭൂപ്രദേശം അവർക്ക് മുന്നിൽ ഒരു പാഠപുസ്തകം പോലെ തുറന്നു കിടന്നു. അത് സ്നേഹത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പുതിയൊരു അദ്ധ്യായമായിരുന്നു.
