ഇപ്രാവശ്യം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പുകൾ കേൾക്കുന്ന ഒരു ആത്മകഥയാണ്.
മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയരായ പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളാണ്. ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണം, പരിസ്ഥിതി ഗവേഷണം, സുസ്ഥിര വികസനം എന്നീ മേഖലകളിൽ നൽകിയ സംഭാവനകൾ അദ്ദേഹത്തെ ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയനാക്കി. പശ്ചിമഘട്ട പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധ സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ എന്ന നിലയിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ട് ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതി ചർച്ചകളിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവായി മാറിയിരുന്നു.
ശാസ്ത്രത്തെ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തെ ജനകീയ സംവാദമാക്കാനും ജീവിതം സമർപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, ഒരു ഗവേഷകനെന്നതിലുപരി പരിസ്ഥിതിയുടെ ജാഗ്രതാകാവൽക്കാരനായി ചരിത്രത്തിൽ ഇടംനേടിയ വ്യക്തിത്വമാണ്.
പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ച് അനേകം പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രകൃതിയെ ഒരു പഠനവിഷയമായല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായും ആത്മബന്ധമായും കാണുന്ന കൃതികൾ വിരളമാണ്. മാധവ് ഗാഡ്ഗിലിന്റെ ആത്മകഥയായ “പശ്ചിമഘട്ടം ഒരു പ്രണയകഥ” അത്തരം അപൂർവ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നാണ്.
പശ്ചിമഘട്ടം എന്ന ജൈവവൈവിധ്യ കലവറയുമായുള്ള എട്ടു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട ആത്മബന്ധത്തിന്റെ അനുഭവസാക്ഷ്യമാണ് ഈ പുസ്തകം. ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ ഗവേഷണ രേഖകളോ നേട്ടങ്ങളുടെ പട്ടികയോ മാത്രമല്ല ഇത്. മറിച്ച് വനങ്ങളോടും പുഴകളോടും മലനിരകളോടും ചേർന്നുനിന്ന ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പർശിയായ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളാണ്.
ലളിതവും സുതാര്യവുമായ ഭാഷയിൽ ഗാഡ്ഗിൽ തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ രംഗത്തെ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ വായനക്കാരുമായി പങ്കുവെക്കുന്നു. പശ്ചിമഘട്ട പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധ സമിതി അധ്യക്ഷൻ എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയ ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടും അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വിവാദങ്ങളും പുസ്തകത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങളാണ്. എന്നാൽ അത് വെറും പ്രതിരോധത്തിന്റെയോ വിശദീകരണത്തിന്റെയോ ഭാഷയല്ല. പ്രകൃതിയെയും മനുഷ്യജീവിതത്തെയും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമേറിയ സംവാദമാണ്.
ഈ കൃതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി പ്രകൃതിയെ ഒരു കണക്കോ കണക്കെടുപ്പോ ആയി അവതരിപ്പിക്കാതെ, ജീവിക്കുന്ന ഒരു സാന്നിധ്യമായി അനുഭവിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്. ഓരോ അധ്യായവും വായനക്കാരനെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഉൾക്കാടുകളിലേക്കും നിശ്ശബ്ദ മലനിരകളിലേക്കും അപൂർവ ജൈവലോകങ്ങളിലേക്കും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളും സമന്വയിക്കുന്ന രചനാശൈലി പുസ്തകത്തെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കുന്നു.
ഇന്ന് കേരളം ഉൾപ്പെടെ ലോകം നേരിടുന്ന അതിതീവ്ര മഴ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, വരൾച്ച, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഗാഡ്ഗിലിന്റെ മുന്നറിയിപ്പുകൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രസക്തിയേറുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ വഹനശേഷിയെ അവഗണിച്ചുള്ള വികസന കാഴ്ചപ്പാടുകൾ എത്രത്തോളം അപകടകരമാണെന്ന് അനുഭവങ്ങൾ തന്നെ തെളിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഈ പുസ്തകം ഒരു ആത്മകഥയെക്കാൾ ഉപരി ഭാവിതലമുറകൾക്കുള്ള ജാഗ്രതാസന്ദേശമായും വായിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്.
വികസനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇന്നത്തെ കാലത്തിന്റെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയമാണ്. അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ സുസ്ഥിര വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാഡ്ഗിലിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഈ പുസ്തകത്തിന് സമകാലിക പ്രസക്തി നൽകുന്നു. പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യാതെ അതിനൊപ്പം ജീവിക്കാൻ മനുഷ്യൻ പഠിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന സന്ദേശം പുസ്തകത്തിന്റെ ഓരോ പേജിലും മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്നു.
“പശ്ചിമഘട്ടം ഒരു പ്രണയകഥ” എന്നത് ഒരു ആത്മകഥയെന്ന പരിധിക്കപ്പുറം പ്രകൃതിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തെ അറിയാനും അതിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഈ പുസ്തകം വിലപ്പെട്ട വായനാനുഭവമായിരിക്കും. പ്രകൃതിയുമായി മനുഷ്യൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആത്മബന്ധം വീണ്ടെടുക്കാൻ വായനക്കാരനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ശ്രദ്ധേയവും സമകാലിക പ്രസക്തിയുള്ളതുമായ ഒരു കൃതിയാണ് “പശ്ചിമഘട്ടം ഒരു പ്രണയകഥ”.
