ഇന്നത്തെ ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും വികലമാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത ഒരു മൂല്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് ‘ബഹുമാന’മായിരിക്കും. പലപ്പോഴും നമ്മൾ ബഹുമാനത്തെ കാണുന്നത് ഒരു തരം കൊടുക്കൽ വാങ്ങൽ പ്രക്രിയയായിട്ടാണ്. “അവർ എന്നെ ബഹുമാനിച്ചാൽ ഞാൻ തിരിച്ചും ബഹുമാനിക്കാം” എന്ന തികച്ചും വാണിജ്യപരമായ ഒരു നിലപാടാണ് പലർക്കുമുള്ളത്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ബഹുമാനം എന്നത് ഒരു കൈമാറ്റ വ്യവസ്ഥയല്ല. അത് മറ്റുള്ളവരുടെ പെരുമാറ്റത്തിനനുസരിച്ച് മാറിമറിയുന്ന ഒരു താല്ക്കാലിക വികാരവുമല്ല. മറിച്ച്, നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും സ്വഭാവശുദ്ധിയിൽ നിന്നും സ്വാഭാവികമായി ഉറവപൊട്ടുന്ന ഉദാത്തമായൊരു ചൈതന്യമാണത്.
ഒരാൾ നമ്മെ ആദരിക്കുമ്പോൾ തിരിച്ചും ആദരിക്കുക എന്നത് കേവലം സാമൂഹിക മര്യാദ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ, ഒരാൾ നമ്മളോട് തികച്ചും അനാദരവോടെ പെരുമാറുമ്പോഴും നമ്മുടെ അന്തസ്സും ആത്മസംയമനവും കൈവിടാതെ നിലകൊള്ളാൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് ഒരു മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സംസ്കാരം പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. കാരണം, മറ്റുള്ളവരുടെ വാക്കും പ്രവൃത്തിയും അവരുടെ ആന്തരിക ദാരിദ്ര്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ആ സാഹചര്യങ്ങളോടുള്ള നമ്മുടെ പ്രതികരണം നമ്മുടെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ആഴത്തെയും ഔന്നിത്യത്തെയുമാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.
സമൂഹത്തിൽ ഇന്ന് വല്ലാതെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അസഹിഷ്ണുതയും പരസ്പര ബഹുമാനക്കുറവും പല ഉദാത്തമായ ബന്ധങ്ങളെയും തകർത്തെറിയുകയാണ്. ഒരു ചെറിയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പോലും വലിയ വൈരാഗ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യക്തിഹത്യകളിലേക്കും വഴിമാറുന്നു. നവമാധ്യമങ്ങളുടെ ഈ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ പ്രവണത കൂടുതൽ പ്രകടവുമാണ്. ആശയങ്ങൾ തമ്മിൽ സംവദിക്കുന്നതിന് പകരം വ്യക്തികളെ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കുന്നതാണ് ഇന്നത്തെ ശൈലി. അത്തരം പ്രകോപനപരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും സ്വന്തം നിലവാരം താഴ്ത്താതെ, അക്ഷോഭ്യരായി നിലകൊള്ളാൻ കഴിയുന്നവർ ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് അപൂർവ്വങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമാണ്.
ബഹുമാനവും ആത്മസംയമനവും ഒരിക്കലും ദൗർബല്യത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളല്ല എന്നത് നാമിവിടെ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. പലരും വിചാരിക്കാറുള്ളതുപോലെ സഹിഷ്ണുത എന്നത് കീഴടങ്ങലല്ല; മറിച്ച്, അത് സ്വന്തം വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അടിമപ്പെടാതെ സ്വന്തം മൂല്യങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനുമുള്ള മാനസിക കരുത്തിന്റെ പ്രകടനമാണ്. ഒരു നിമിഷത്തെ കോപത്തിൽ അനാദരവോടെ പ്രതികരിക്കുക എളുപ്പമാണ്, എന്നാൽ ആ വൈകാരിക തള്ളിച്ചയെ അതിജീവിച്ച് ആത്മാഭിമാനത്തോടെ പെരുമാറാൻ കഴിയുന്നത് പക്വതയുടെ ലക്ഷണമാണ്.
ജീവിതയാത്രയിൽ നമുക്ക് ഒരിക്കലും എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. ചിലർ നമ്മെ മനസ്സിലാക്കും, ചിലർ സംശയത്തോടെ നോക്കും; ചിലർ കൈപിടിച്ചുയർത്തുമ്പോൾ മറ്റു ചിലർ തളർത്താൻ ശ്രമിക്കും. പക്ഷേ, മറ്റുള്ളവരുടെ മോശം പ്രവൃത്തികൾ നമ്മുടെ മൂല്യങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കാൻ നാം അനുവദിക്കരുത്. മറ്റുള്ളവരുടെ ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടിന് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ വെളിച്ചം കെടുത്താനുള്ള അധികാരം നമ്മളായിട്ട് നൽകരുത്.
ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് അവന്റെ ബാങ്ക് ബാലൻസോ, അധികാരമോ, സ്ഥാനമാനങ്ങളോ അല്ല, മറിച്ച് അവന്റെ സ്വഭാവശുദ്ധിയും സത്യസന്ധതയുമാണ്. അവ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ പിന്നെ നാം നേടിയെടുത്ത മറ്റെല്ലാ നേട്ടങ്ങളും അർത്ഥശൂന്യമായി മാറും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും സ്വന്തം അന്തസ്സും മൂല്യങ്ങളും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്നത് ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ആത്മീയമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.
നമ്മെ അനാദരിക്കുന്നവരോടും യാന്ത്രികമായി മര്യാദ കാണിക്കണമെന്നോ അവരോട് വിധേയത്വം പുലർത്തണമെന്നോ ഇതിനർത്ഥമില്ല. അനീതിയെയും അനാദരവിനെയും കണ്ണടച്ച് അംഗീകരിക്കലുമല്ല ഇത്. മറിച്ച്, അനാദരവിനെ നേരിടുമ്പോഴും നമ്മുടെ ഉന്നതമായ സംസ്കാരവും സത്യസന്ധതയും കൈമോശം വരുത്തരുത് എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. പ്രകോപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ആവശ്യമായ അകലം പാലിക്കാം, തെറ്റുകളെ ശക്തമായി ചോദ്യം ചെയ്യാം, വിഷലിപ്തമായ ബന്ധങ്ങൾ അന്തസ്സോടെ അവസാനിപ്പിക്കാം. പക്ഷേ, അതെല്ലാം ചെയ്യുമ്പോഴും നമ്മുടെ വാക്കുകളിലോ പ്രവൃത്തികളിലോ അന്തസ്സിന്റെ ഒരു തരിമ്പ് പോലും കുറഞ്ഞുപോകാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം.
ചരിത്രം ഓർമ്മിക്കുന്നത് മറ്റുള്ളവർ നമ്മളോട് എങ്ങനെ പെരുമാറി എന്നതല്ല, മറിച്ച് നാം പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു എന്നത് മാത്രമായിരിക്കും. ആരുടെയും തരംതാണ പെരുമാറ്റത്തിന് മുന്നിൽ നിങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനവും സത്യസന്ധതയും അടിയറവ് വെക്കരുത്. നിങ്ങളുടെ നിലവാരം ഒരിക്കലും താഴ്ത്തരുത്; കാരണം മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ ഉയരം അളക്കേണ്ടത് അവന്റെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ വെച്ചല്ല, അവന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഔന്നിത്യം നോക്കിയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രവൃത്തികൾ നിങ്ങളുടെ ആന്തരിക മൂല്യങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും നിർണ്ണയിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴാണ് നിങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വതന്ത്രനാകുന്നത്.
നന്നായി എഴുതി