ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് മുറിച്ചുകടക്കുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ട്രാൻസിറ്റ് ഫീ ഈടാക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ ആവശ്യം ഒമാൻ ബുധനാഴ്ച തള്ളി. ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള യാത്രയ്ക്ക് യാതൊരുവിധ നിരക്കും ചുമത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഒമാൻ വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച പത്തിന വെടിനിർത്തൽ കരാറിലെ ഒരു വ്യവസ്ഥ, ഹോർമുസിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ഇറാനും ഒമാനും ഫീസ് ഈടാക്കാൻ അനുവാദം നൽകുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് യാതൊരു ഫീസും നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്ന കരാറുകളിൽ ഒമാൻ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഒമാൻ ഗതാഗത മന്ത്രി പറഞ്ഞു. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ജലപാതയിലൂടെയുള്ള സുരക്ഷിതവും തടസമില്ലാത്തതുമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാൻ ഒമാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ലോകത്തിലെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നും കടന്നുപോകുന്ന പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലേക്കുള്ള ഏക പ്രവേശന കവാടമാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. അതിനാൽ തന്നെ ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു മേഖലയാണ്.
ഫെബ്രുവരി 28ന് ഇറാനിലെ ഉന്നത നേതാക്കൾക്കെതിരെ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇറാൻ ഈ ആവശ്യം മുന്നോട്ടുവെച്ചത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴി യാത്ര ചെയ്യുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ടോൾ ഈടാക്കാനുള്ള തങ്ങളുടെ അവകാശം സമാധാന കരാറിൽ അംഗീകരിക്കണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആവശ്യം. കപ്പലിന്റെ തരം, അതിലെ ചരക്ക് എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഫീസ് ഈടാക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി.
കപ്പലുകൾക്ക് ഈ പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ പ്രത്യേക പെർമിറ്റുകളും ലൈസൻസുകളും ആവശ്യമായ രീതിയിലുള്ള ഒരു പ്രോട്ടോക്കോൾ തയ്യാറാക്കാൻ ഒമാനുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുകയാണെന്ന് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ ഉപമന്ത്രി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച പറഞ്ഞിരുന്നു. കപ്പൽ ഗതാഗതം സുഗമമാക്കാനാണ് ഇതെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ചർച്ചകൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ച ഒമാൻ, ഇത്തരം ഫീസുകളെക്കുറിച്ച് ധാരണയിലെത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. സംഘർഷം ആരംഭിച്ചതുമുതൽ ഈ പാതയിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതത്തിന് ഇറാൻ കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരു കപ്പൽ യാത്രയ്ക്കായി 20 ലക്ഷം ഡോളർ നൽകിയതായി സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത റിപ്പോർട്ടുകളുമുണ്ട്.
