വാദിച്ചു ജയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ചിലപ്പോൾ മിണ്ടാതിരിച്ച് സ്വന്തം സമാധാനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതാണ് ജീവിതത്തിലെ വലിയ വിജയം.
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ ചില മനുഷ്യർ കടന്നുവരുന്നത് നമ്മളെ മനസ്സിലാക്കാനല്ല; നമ്മളെ പരീക്ഷിക്കാനാണ്. ചിലർ നമ്മുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്നത് മറുപടി പറയാനായി മാത്രം. ചിലർ നമ്മുടെ നിശ്ശബ്ദത പോലും ദൗർബല്യമായി വായിക്കും. ചിലർക്ക് സത്യത്തേക്കാൾ തങ്ങളുടെ ധാരണകളോടായിരിക്കും അടുപ്പം.
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യരോട് നമ്മൾ എത്ര വിശദീകരിച്ചാലും ചിലപ്പോൾ ഒന്നും മാറുകയില്ല.
കാരണം, മനസ്സിലാക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത ഒരാളോട് സത്യം വിശദീകരിക്കുന്നതിൽ സത്യത്തിന്റെ തെറ്റല്ല; കേൾക്കാനുള്ള മനസ്സിന്റെ അഭാവമാണ് പ്രശ്നം.
അവിടെയാണ് മൗനത്തിന്റെ പ്രസക്തി തുടങ്ങുന്നത്.
“Don’t waste your peace arguing with people who don’t value what you value.”
മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ—നമ്മൾ വിലമതിക്കുന്നതിന്റെ വില അറിയാത്തവരോട് അതിന്റെ മഹത്വം തെളിയിക്കാൻ നമ്മുടെ സമാധാനം ചെലവഴിക്കരുത്.
ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങൾക്ക് വിലപേശാനാവില്ല. സ്നേഹം, വിശ്വാസം, സൗഹൃദം, ആത്മാഭിമാനം, സത്യസന്ധത—ഇവയെല്ലാം ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ എത്രമാത്രം പ്രധാനമാണെന്ന് മറ്റൊരാളുടെ അളവുകോൽ കൊണ്ട് നിർണയിക്കാനാവില്ല.
ഒരാൾക്ക് ബന്ധം ഒരു ഉത്തരവാദിത്വമായിരിക്കാം. മറ്റൊരാൾക്ക് അത് ഒരു സൗകര്യം മാത്രം.
ഒരാൾക്ക് വാക്ക് ഒരു പ്രതിജ്ഞയായിരിക്കാം. മറ്റൊരാൾക്ക് അത് സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറ്റാവുന്ന ഒന്നായിരിക്കാം.
ഒരാൾക്ക് സ്നേഹം കൊടുക്കുക എന്നത് സ്വയം പങ്കിടലായിരിക്കാം. മറ്റൊരാൾക്ക് സ്നേഹം ലഭിക്കുക എന്നത് സ്വന്തം ഏകാന്തത നിറയ്ക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം മാത്രമായിരിക്കാം.
ഈ രണ്ട് മനുഷ്യർ തമ്മിൽ വാദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാൽ ആരാണ് ജയിക്കുക?
ഒരുപക്ഷേ ആരുമില്ല.
കാരണം അവർ വാദിക്കുന്നത് ഒരേ കാര്യത്തെക്കുറിച്ചല്ല; രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ജീവിതബോധങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്.
നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഒരു വലിയ അസ്വസ്ഥത ഇതാണ്—എല്ലാവരെയും നമ്മളെപ്പോലെ ചിന്തിപ്പിക്കാനുള്ള തിടുക്കം.
ആരെങ്കിലും നമ്മളെ തെറ്റിദ്ധരിച്ചാൽ ഉടൻ വിശദീകരണം വേണം. ആരെങ്കിലും വിമർശിച്ചാൽ മറുപടി പറയണം. ആരെങ്കിലും നമ്മുടെ ഉദ്ദേശത്തെ ചോദ്യം ചെയ്താൽ അത് തെളിയിക്കണം. ആരെങ്കിലും നമ്മളെക്കുറിച്ച് തെറ്റായൊരു കഥ പറഞ്ഞാൽ അതിനെ തിരുത്താൻ നമ്മൾ പിന്നാലെ പോകണം.
പക്ഷേ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പാഠങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്:
എല്ലാ തെറ്റിദ്ധാരണയും തിരുത്തേണ്ടതില്ല.
ചില മനുഷ്യർക്ക് നമ്മളെ മനസ്സിലാകാത്തത് അവരുടെ പരിമിതിയാണ്. ചിലർക്ക് നമ്മളെ മനസ്സിലാക്കാൻ താൽപര്യമില്ലാത്തത് അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്. രണ്ടിനും പരിഹാരമായി നമ്മൾ നമ്മുടെ മനസ്സിനെ നിരന്തരം വിചാരണയ്ക്ക് നിർത്തേണ്ടതില്ല.
ഒരു ഘട്ടത്തിൽ നമ്മൾ ചോദിക്കണം—
“ഈ വാദം ഞാൻ ജയിച്ചാൽ എനിക്ക് എന്താണ് ലഭിക്കുക?”
ഉത്തരം ഒന്നുമില്ലെങ്കിൽ, അവിടെനിന്ന് പിന്മാറുന്നതാണ് ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും ബുദ്ധിപരമായ തീരുമാനം.
കാരണം, വാദത്തിൽ ജയിച്ചിട്ടും മനസ്സ് തോറ്റുപോകുന്ന നിമിഷങ്ങളുണ്ട്.
ഒരു സംഭാഷണം അവസാനിച്ചശേഷം മണിക്കൂറുകളോളം അതിലെ ഓരോ വാക്കും ഓർത്തുകൊണ്ടിരിക്കുക. പറയാതെ പോയ മറുപടികൾ മനസ്സിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുക. “അപ്പോൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ…” എന്ന് ചിന്തിക്കുക. ഒരാളുടെ അനീതിക്ക് മറുപടി നൽകാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ സ്വന്തം ദിവസം മുഴുവൻ കയ്പ്പാക്കുക.
ഇതെല്ലാം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ നമ്മൾ തിരിച്ചറിയും—നമ്മൾ തോൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച മനുഷ്യനെക്കാൾ കൂടുതൽ സമയം അവനാണ് നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ചെലവഴിച്ചത്.
അതാണ് അനാവശ്യമായ വാദങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടം.
മൗനം എല്ലായ്പ്പോഴും സമ്മതമല്ല.
ചിലപ്പോൾ മൗനം ഒരു അതിരാണ്.
“ഇവിടെവരെ മാത്രമാണ് എന്റെ സമയം. ഇതിന് അപ്പുറം എന്റെ സമാധാനത്തെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും” എന്ന് സ്വന്തം മനസ്സിനോട് പറയുന്ന ഒരു അതിരു.
അതിനാൽ ഒരാളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നത് അയാളെ വെറുക്കുന്നതാകണമെന്നില്ല. ചില ബന്ധങ്ങളിൽ ദൂരം ആവശ്യമായി വരുന്നത് സ്നേഹത്തിന്റെ അഭാവം കൊണ്ടല്ല; സ്വയം നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു ശ്രമം കൊണ്ടാണ്.
എല്ലാവരോടും നല്ലവരായിരിക്കാം. പക്ഷേ എല്ലാവരെയും നമ്മുടെ ഉള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
എല്ലാവരെയും ബഹുമാനിക്കാം. പക്ഷേ എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായത്തിന് നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ഒരേ ഭാരം നൽകേണ്ടതില്ല.
എല്ലാവരോടും സംസാരിക്കാം. പക്ഷേ ഓരോ സംഭാഷണവും വാദമാക്കേണ്ടതില്ല.
നമ്മുടെ സമാധാനം ഒരു ചെറിയ കാര്യമല്ല. അത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അദൃശ്യമായ അടിത്തറയാണ്. അത് തകർന്നാൽ പുറമേയുള്ള വിജയങ്ങൾക്കൊന്നും വലിയ അർത്ഥമുണ്ടാകില്ല.
റൂമിയുടെ ആത്മീയ ദർശനത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കാണ് പുറംലോകത്തോടുള്ള അനന്തമായ പോരാട്ടങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം. പുറത്തുള്ള ലോകത്തെ കീഴടക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ഉള്ളിലെ ലോകത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള യാത്രയിലേക്കാണ് സൂഫി ചിന്ത പലപ്പോഴും മനുഷ്യനെ ക്ഷണിക്കുന്നത്.
അവിടെ മൗനം വെറും ശബ്ദത്തിന്റെ അഭാവമല്ല.
സ്വന്തം ഉള്ളിൽ അനാവശ്യമായ ശബ്ദങ്ങൾക്ക് ഇടം കൊടുക്കാതിരിക്കലാണ്.
ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ നമ്മൾ തിരിച്ചറിയും—എല്ലാവർക്കും നമ്മളെ ഇഷ്ടപ്പെടണമെന്നില്ല. എല്ലാവരും നമ്മളെ മനസ്സിലാക്കണമെന്നുമില്ല. നമ്മൾ ചെയ്ത നന്മകളെല്ലാം ഓർക്കുന്നവരുണ്ടാകണമെന്നുമില്ല.
എങ്കിലും നമ്മൾ നല്ലവരായി തുടരാം.
അംഗീകാരത്തിനുവേണ്ടിയല്ല.
തെളിയിക്കാനല്ല.
മറ്റുള്ളവർ നമ്മളെക്കുറിച്ച് എന്ത് കരുതുന്നു എന്നതിന്റെ തടവുകാരാകാതിരിക്കാനാണ്.
ചില പോരാട്ടങ്ങൾ നമ്മൾ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മൾ നമ്മളെ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നത്.
ചില മനുഷ്യരോട് അവസാനമായി പറയേണ്ട വാക്ക് ഒരു വിശദീകരണമല്ല—മൗനം തന്നെയായിരിക്കും.
അവിടെ പരാജയമില്ല.
അവിടെ തോൽവിയുമില്ല.
അവിടെ ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ ജയിക്കുന്നുമില്ല.
ഒരാൾ സ്വന്തം സമാധാനത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു എന്നേയുള്ളൂ.
ഒടുവിൽ, ജീവിതം നമ്മോട് ചോദിക്കുക നമ്മൾ എത്ര വാദങ്ങൾ ജയിച്ചുവെന്നായിരിക്കില്ല. എത്ര പേരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തിയെന്നുമല്ല.
ഒരു നീണ്ട ജീവിതയാത്രയുടെ അവസാനം നമ്മൾ തന്നെ നമ്മളോട് ചോദിച്ചേക്കാം—
“എത്രയോ മനുഷ്യരെ മാറ്റാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ എന്റെ സമാധാനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ എത്രമാത്രം ശ്രമിച്ചു?”
അപ്പോൾ ഒരുപക്ഷേ നമുക്ക് മനസ്സിലാകും:
എല്ലാ വാതിലുകളും തുറന്നുവെക്കേണ്ടതില്ല.
എല്ലാ ശബ്ദങ്ങൾക്കും മറുപടി നൽകേണ്ടതില്ല.
എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളിലും ഇറങ്ങേണ്ടതില്ല.
ചില വഴികളിൽ നമ്മൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നടക്കേണ്ടിവരും.
പക്ഷേ ആ വഴിയുടെ അവസാനം—
നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നത് മറ്റൊരാളുടെ കൈയടിയല്ല;
നമ്മുടെ സ്വന്തം മനസ്സിന്റെ ശാന്തിയാണ്.
അത് നഷ്ടപ്പെടുത്തി നേടുന്ന ഒരു വിജയവും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിജയമല്ല.
