“Light the way for others, and you’ll brighten your own path along the journey.”
ജീവിതത്തിൽ ചില വാക്യങ്ങൾ നമ്മൾ വായിക്കുന്നത് അർത്ഥമറിയാനാണ്. ചില വാക്യങ്ങളാകട്ടെ, നമ്മെത്തന്നെ തിരിച്ചറിയാനാണ്. “മറ്റുള്ളവരുടെ വഴിക്ക് വെളിച്ചം പകരൂ; നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം വഴിയും അതിലൂടെ പ്രകാശിക്കും” എന്ന ഈ വാക്കുകൾ അത്തരത്തിലൊന്നാണ്. കേൾക്കുമ്പോൾ വളരെ ലളിതം. പക്ഷേ, ജീവിതത്തിലേക്ക് ചേർത്തുവെച്ച് ആലോചിക്കുമ്പോൾ അതിനുള്ളിൽ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെയും കരുണയുടെയും സഹജീവിതത്തിന്റെയും വലിയൊരു ദർശനം ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതായി കാണാം.
നാം ജീവിക്കുന്നത് വെളിച്ചം തേടുന്ന ഒരു കാലത്താണ്. സ്വന്തം വീടിന് മുന്നിൽ വെളിച്ചമുണ്ടാകണം, സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷമുണ്ടാകണം, സ്വന്തം മക്കൾ വിജയിക്കണം, സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങൾ പൂവണിയണം—ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ലോകത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ വെളിച്ചം അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ തിരക്കിനിടയിൽ പലപ്പോഴും മറന്നുപോകുന്ന ഒരു ചോദ്യം ഉണ്ട്: നമ്മുടെ വെളിച്ചം മറ്റൊരാളുടെ ഇരുട്ടിനെ കുറച്ചിട്ടുണ്ടോ?
ആ ചോദ്യം ചോദിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.
വെളിച്ചം തേടുന്ന മനുഷ്യൻ
മനുഷ്യജീവിതം ഒരു നീണ്ട യാത്രയാണ്. ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള ആ യാത്രയിൽ ഓരോരുത്തരും കടന്നുപോകുന്നത് ഒരേ വഴിയിലൂടെയല്ല. ചിലരുടെ വഴികൾ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞതായിരിക്കും. ചിലരുടെ വഴികളിൽ മുള്ളുകളായിരിക്കും കൂടുതലുള്ളത്. ചിലർക്ക് വഴിയറിയാം; ചിലർ ഇരുട്ടിൽ തപ്പിത്തടഞ്ഞാണ് മുന്നേറുന്നത്.
പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ സന്തോഷവാനായി തോന്നുന്ന ഒരാളുടെ ഉള്ളിൽ എത്രയോ ഇരുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്ന ഒരാൾ രാത്രിയിൽ ഏകാന്തതയോട് പൊരുതുന്നുണ്ടാകാം. വിജയത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഉള്ളിൽ പരാജയത്തിന്റെ ഭയം വേട്ടയാടുന്നുണ്ടാകാം. നമ്മൾ കാണുന്നത് മനുഷ്യന്റെ മുഖമാണ്; കാണാതെ പോകുന്നത് പലപ്പോഴും അവന്റെ മനസ്സാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുമ്പോൾ ആദ്യം വേണ്ടത് വിധിയല്ല, മനസ്സിലാക്കലാണ്.
ഒരു മനുഷ്യൻ വീണുകിടക്കുമ്പോൾ അവൻ എന്തുകൊണ്ട് വീണുവെന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് കൈ നീട്ടാൻ കഴിയണം. കരയുന്ന ഒരാളോട് കരയരുതെന്ന് പറയുന്നതിനുമുമ്പ്, അവന്റെ കണ്ണീരിന് ഒരു നിമിഷം ഇടം നൽകാൻ കഴിയണം. പരാജയപ്പെട്ട ഒരാളോട് ഉപദേശം നൽകുന്നതിനുമുമ്പ്, വീണ്ടും ശ്രമിക്കാനുള്ള ധൈര്യം നൽകാൻ കഴിയണം.
ചില മനുഷ്യർക്ക് വലിയ ഉത്തരങ്ങളൊന്നും വേണ്ട. അവർക്ക് ഒറ്റയ്ക്കല്ലെന്ന് അറിയാൻ ഒരാൾ മതി.
ഒരു ചെറിയ വിളക്കിന്റെ വില
ഇരുട്ടിനെ മുഴുവൻ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഒരു വിളക്കിന് കഴിയില്ല. പക്ഷേ, മുന്നിലുള്ള കുറച്ച് അടി ദൂരം കാണിച്ചുതരാൻ അതിന് കഴിയും. ജീവിതത്തിലും അതുതന്നെയാണ്.
നമ്മൾ മറ്റൊരാൾക്കുവേണ്ടി ചെയ്യുന്ന ചെറിയൊരു നന്മയ്ക്ക് അവന്റെ മുഴുവൻ ജീവിതവും മാറ്റിമറിക്കാൻ കഴിയണമെന്നില്ല. പക്ഷേ, ഒരു മോശം ദിവസം അതിജീവിക്കാൻ അതിന് കഴിഞ്ഞേക്കാം.
ഒരു ഫോൺവിളി.
ഒരു ആശ്വാസവാക്ക്.
ഒരു പുഞ്ചിരി.
ഒരു സൗഹൃദഹസ്തം.
ഒരു ചെറിയ സഹായം.
ഒരു “നീ വിഷമിക്കേണ്ട, ഞാൻ കൂടെയുണ്ട്” എന്ന വാക്ക്.
നമ്മുടെ കാഴ്ചയിൽ ഇവ നിസ്സാരമായ കാര്യങ്ങളായിരിക്കാം. എന്നാൽ തകർന്നുപോകുന്ന ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ അവയ്ക്ക് വലിയ അർത്ഥമുണ്ടാകാം.
നമ്മൾ പലപ്പോഴും വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ പേരിൽ ചെറിയ നന്മകൾ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ലോകത്തെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും വലിയ വിപ്ലവങ്ങളല്ല. ആരും കാണാതെ ചെയ്യുന്ന ചെറിയ നന്മകളാണ് പലപ്പോഴും മനുഷ്യരാശിയുടെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ.
വെളിച്ചം കൊടുത്താൽ കുറയില്ല
ഒരു വിളക്കിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വിളക്ക് കൊളുത്തുമ്പോൾ ആദ്യത്തെ വിളക്കിന്റെ പ്രകാശം കുറയുന്നില്ല.
സ്നേഹവും അങ്ങനെയാണ്.
കരുണയും അങ്ങനെയാണ്.
നന്മയും അങ്ങനെയാണ്.
നമ്മുടെ സന്തോഷം മറ്റൊരാളുമായി പങ്കിട്ടാൽ അത് കുറയുന്നില്ല. മറിച്ച് വർധിക്കുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ വിജയത്തിൽ സന്തോഷിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിന്റെ വിശാലതയാണ് വർധിക്കുന്നത്. മറ്റൊരാളുടെ ദുഃഖത്തിൽ പങ്കുചേരുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനുഷ്യത്തമാണ് വളരുന്നത്.
ഇന്ന് ലോകം നേരിടുന്ന വലിയ പ്രതിസന്ധികളിലൊന്ന് വിഭവങ്ങളുടെ കുറവല്ല; മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള മനസ്സിലാക്കലിന്റെ കുറവാണ്.
സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യരെ തമ്മിൽ കൂടുതൽ അടുപ്പിച്ചിട്ടും, ചിലപ്പോൾ ഹൃദയങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളും വിജയങ്ങളും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നമുക്ക് കാണാം. പക്ഷേ, അതേ മനുഷ്യന്റെ ഏകാന്തതയും ഭയവും പരാജയവും നമുക്ക് കാണാനാവില്ല.
സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സുഹൃത്തുക്കളുള്ള മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ ഒരാളോടുപോലും മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിക്കാൻ കഴിയാതെ പോകുന്ന കാലമാണിത്.
അതിനാൽ, ഇന്നത്തെ ലോകത്തിന് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള വെളിച്ചം വൈദ്യുതിയുടെ വെളിച്ചമല്ല. മനുഷ്യഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെളിച്ചമാണ്.
നമ്മെ ഒരിക്കൽ പ്രകാശിപ്പിച്ചവർ
ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ജീവിതത്തിൽ ചില വിളക്കുകളുണ്ട്.
അത് അധ്യാപകനായിരിക്കാം. മാതാപിതാക്കളായിരിക്കാം. ഒരു സുഹൃത്തായിരിക്കാം. ഒരിക്കൽ മാത്രം കണ്ടുമുട്ടിയ അപരിചിതനായ ഒരാളായിരിക്കാം.
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു നിർണായക നിമിഷത്തിൽ അവർ പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് നമ്മെ മാറ്റിയിട്ടുണ്ടാകാം.
നമ്മൾ സ്വയം വിശ്വസിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ നമ്മളിൽ വിശ്വസിച്ച ഒരാൾ.
എല്ലാവരും വാതിൽ അടച്ചപ്പോൾ നമുക്കായി ഒരു വാതിൽ തുറന്ന ഒരാൾ.
നമ്മുടെ പരാജയത്തെ പരിഹസിക്കാതെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാൻ കൈ നീട്ടിയ ഒരാൾ.
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യരെ നാം ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലും മറക്കില്ല.
അവരുടെ സാന്നിധ്യം ഒരുപക്ഷേ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പേ അവസാനിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. പക്ഷേ അവർ തെളിച്ച വെളിച്ചം ഇന്നും നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ കത്തുന്നുണ്ടാകും.
അതുകൊണ്ടാണ് ചില മനുഷ്യർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പോകുമ്പോഴും പൂർണമായി പോകാത്തത്.
അവർ നമ്മളിൽ ഒരു വെളിച്ചം അവശേഷിപ്പിച്ചിട്ടാണ് പോകുന്നത്.
ഒരുപക്ഷേ, നമ്മളും ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ അത്തരമൊരു വെളിച്ചമായിരിക്കാം. നമ്മൾ അറിയാതെ.
നന്മയ്ക്ക് സാക്ഷികൾ ആവശ്യമില്ല
നാം ചെയ്യുന്ന ഓരോ നല്ല കാര്യത്തിനും കൈയടിയും അംഗീകാരവും ലഭിക്കണമെന്നില്ല.
ചില നന്മകൾ ആരും അറിയാതെ പോകും.
ചില സഹായങ്ങൾക്ക് നന്ദി ലഭിക്കില്ല.
ചില സ്നേഹങ്ങൾക്ക് മറുപടി ലഭിക്കില്ല.
എങ്കിലും അതുകൊണ്ട് നന്മയുടെ മൂല്യം കുറയുന്നില്ല.
ഒരു വിത്ത് നട്ട മനുഷ്യൻ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ തണൽ അനുഭവിച്ചേക്കണമെന്നില്ല. അയാൾ നട്ടുപോയ വൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മറ്റൊരാൾ വിശ്രമിച്ചേക്കാം.
നമ്മുടെ നന്മകളും അങ്ങനെയാണ്.
നാം പറഞ്ഞ ഒരു നല്ല വാക്കിന്റെ ഫലം നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയാതെ പോകാം. പക്ഷേ, അത് ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു വിത്തായി വീണിട്ടുണ്ടാകാം. ഒരിക്കൽ അത് പ്രതീക്ഷയായി മുളച്ചേക്കാം. മറ്റൊരാളോട് കാണിക്കുന്ന കരുണയായി വളർന്നേക്കാം.
നന്മയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യം അതിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് ഉറപ്പില്ലെങ്കിലും അത് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതിലാണ്.
വിജയത്തിന്റെ മറ്റൊരു അളവുകോൽ
ജീവിതത്തിൽ വിജയത്തെ നമ്മൾ പല രീതിയിലാണ് അളക്കുന്നത്.
എത്ര പണം സമ്പാദിച്ചു?
എത്ര വലിയ വീട് പണിതു?
എത്ര ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തെത്തി?
എത്ര പേരെ പരിചയപ്പെട്ടു?
എത്ര നേട്ടങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കി?
ഇവയെല്ലാം ജീവിതത്തിന്റെ പുറംതോടിലുള്ള അളവുകോലുകളാണ്.
ഒരിക്കൽ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുമ്പോൾ, ഇതിന് പകരം മറ്റൊരു ചോദ്യം നമ്മളെ തേടിയെത്തിയേക്കാം:
“ഞാൻ ജീവിച്ച കാലത്ത് എത്ര മനുഷ്യരുടെ ജീവിതം കുറച്ചെങ്കിലും മനോഹരമാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു?”
അവിടെ നിന്നായിരിക്കും ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കണക്ക് തുടങ്ങുന്നത്.
നമ്മുടെ കൈവശം എന്തുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിലല്ല, നമ്മുടെ കൈകളിലൂടെ മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്ത് ലഭിച്ചു എന്നതിലാണ് ഒരു മനുഷ്യന്റെ മഹത്വം.
വഴിയരികിലെ മനുഷ്യരെ മറക്കരുത്
നമ്മൾ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഓടുമ്പോൾ വഴിയരികിലുള്ള മനുഷ്യരെ മറക്കരുത്.
നമ്മളോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്തവരെ മാത്രം അല്ല, വഴിയിൽ വീണുപോയവരെയും ഓർക്കണം.
നമ്മളെക്കാൾ പിന്നിൽ നടക്കുന്നവരെ പരിഹസിക്കരുത്. ഒരുപക്ഷേ, അവരുടെ ചുമലിൽ നമ്മൾ കാണാത്ത ഭാരമുണ്ടാകാം.
നമ്മളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നവരോട് അസൂയപ്പെടുന്നതിനുപകരം അവരുടെ യാത്രയിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
ജീവിതം ഒരു മത്സരം മാത്രമല്ല. ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവസരവുമാണ്.
ഒരാളുടെ വിജയം മറ്റൊരാളുടെ പരാജയമാകേണ്ടതില്ല.
ഒരാളുടെ പ്രകാശം മറ്റൊരാളുടെ ഇരുട്ടാകേണ്ടതില്ല.
നമ്മുടെ വിളക്കുകൾ പരസ്പരം കൊളുത്തിയാൽ ഈ ലോകം തന്നെ കുറച്ചുകൂടി പ്രകാശമുള്ളതാകും.
ഒടുവിൽ, ഒരു ചോദ്യം
ജീവിതം വളരെ ചെറുതാണ്.
നമ്മൾ കരുതുന്നതിലും വേഗത്തിൽ കാലം കടന്നുപോകുന്നു. ഇന്നലെ നമ്മോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന ചിലർ ഇന്ന് ഓർമ്മകളിൽ മാത്രമാണ്. നാളെ നമ്മളും മറ്റൊരാളുടെ ഓർമ്മയായി മാറും.
അപ്പോൾ നമ്മൾ പിന്നിൽ എന്താണ് അവശേഷിപ്പിക്കുക?
ഒരു വീടോ?
ഒരു ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടോ?
ചില പുരസ്കാരങ്ങളോ?
ചില ചിത്രങ്ങളോ?
അതൊന്നുമല്ല.
നമ്മളെ സ്നേഹിച്ച മനുഷ്യരുടെ ഓർമ്മകളിലാണ് നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതം തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുക.
നമ്മൾ ഒരിക്കൽ കൈപിടിച്ച മനുഷ്യന്റെ ഓർമ്മയിൽ.
നമ്മൾ ആശ്വസിപ്പിച്ച മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ.
നമ്മൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ഒരാളുടെ വിജയത്തിൽ.
നമ്മൾ കാട്ടിയ കരുണ മറ്റൊരാളിലേക്ക് പകരുന്ന നന്മയിൽ.
അവിടെയാണ് മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട്, ജീവിതത്തിൽ വെളിച്ചം കുറവാണെന്ന് തോന്നുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ മറ്റൊരാളുടെ വഴിയിലേക്ക് നോക്കാം. അവിടെ ഒരു ചെറിയ വിളക്ക് തെളിയിക്കാം.
ഒരുപക്ഷേ, നമുക്ക് തോന്നിയേക്കാം—
“ഞാൻ തന്നെ ഇരുട്ടിലാണ്; മറ്റൊരാൾക്ക് എങ്ങനെ വെളിച്ചമാകും?”
പക്ഷേ ഒരു ചെറിയ വിളക്കിന് ഇരുട്ടിനെ മുഴുവൻ തോൽപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. താൻ നിൽക്കുന്നിടത്തെ ഇരുട്ട് കുറച്ചാൽ മതി.
നമുക്കും അത്രയേ വേണ്ടൂ.
നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള ഒരാളുടെ ഇരുട്ട് കുറയ്ക്കുക.
ഒരു മനസ്സിൽ പ്രതീക്ഷ ഉണർത്തുക.
ഒരു മനുഷ്യനെ വീണ്ടും നടക്കാൻ സഹായിക്കുക.
ഒരു ഏകാന്തതയ്ക്ക് കൂട്ടിരിക്കുക.
ഒരു തകർന്ന ഹൃദയത്തിന് കരുണ നൽകുക.
കാരണം, മറ്റൊരാളുടെ വഴിയിൽ തെളിയിച്ച ഓരോ ചെറിയ വെളിച്ചവും ഒരുനാൾ നമ്മുടെ സ്വന്തം വഴിയിലും പ്രകാശമാകും.
ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന യാത്രയിൽ പിന്നോട്ടു തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ എത്ര ദൂരം നടന്നുവെന്നതിനെക്കാൾ മനോഹരമായ ചോദ്യം മറ്റൊന്നായിരിക്കും:
നമ്മുടെ യാത്രയിൽ എത്ര മനുഷ്യരുടെ ഇരുട്ടാണ് നമ്മൾ കുറച്ചത്?
ആ ചോദ്യത്തിന് ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്ന ജീവിതം—
അതാണ് ഒരുപക്ഷേ മനുഷ്യന് ലഭിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വിജയം.
സിജു ജേക്കബ്, ഓസ്ട്രേലിയ
(എഴുത്തുകാരൻ/സഞ്ചാരി)
