രേഖകളും നിറങ്ങളും പാട്ടും ചേർന്ന് പറയുന്ന
ബംഗാളിന്റെ ജനകീയ ചരിത്രം
ചിത്രങ്ങൾ സംസാരിക്കുകയും പാട്ടുകൾ കഥ പറയുകയും ചെയ്യുന്ന അപൂർവമായ ഒരു ജനകീയ കലാരൂപമാണ് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പടുവ പെയിന്റിംഗ്. പ്രകൃതിദത്ത നിറങ്ങളിൽ തീർത്ത നീളൻ ചുരുൾ ചിത്രങ്ങൾ പതുക്കെ തുറന്നുകാണിച്ചുകൊണ്ട് പുരാണങ്ങളും നാടോടിക്കഥകളും സാമൂഹിക സന്ദേശങ്ങളും ഗാനരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ പാരമ്പര്യം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ബംഗാളിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ചിത്രകലയും സംഗീതവും കഥപറച്ചിലും സമന്വയിക്കുന്ന ഈ അതുല്യ കലാരൂപം, ഇന്ത്യയുടെ അമൂല്യമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്നും ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പടുവ പെയിന്റിംഗ് – പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ പാരമ്പര്യ ചുരുൾ ചിത്രകല
ചിത്രങ്ങൾ വെറും നിറങ്ങളുടെയും രേഖകളുടെയും സമന്വയമല്ല, അവ ഒരു ജനതയുടെ ചരിത്രവും വിശ്വാസവും സംസ്കാരവും തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറുന്ന ദൃശ്യഭാഷയാണ്. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന പടുവ പെയിന്റിംഗ് (Patua Painting അഥവാ Patachitra) അത്തരമൊരു ജനകീയ കലാരൂപമാണ്. ചിത്രവും സംഗീതവും കഥപറച്ചിലും സമന്വയിക്കുന്ന ഈ പാരമ്പര്യം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന്റെ അപൂർവ ഉദാഹരണമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
‘പട’ എന്ന ബംഗാളി വാക്കിന് ചുരുൾ അല്ലെങ്കിൽ തുണിയിൽ വരച്ച ചിത്രം എന്നർഥമുണ്ട്. ഈ ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കലാകാരന്മാരെ പടുവകൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അവർ ചിത്രകാരന്മാർ മാത്രമല്ല, കഥാകാരന്മാരും ഗായകരുമാണ്. ഓരോ ചുരുളും തുറന്നുകാണിക്കുമ്പോൾ അതിലെ കഥ പാട്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ കലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.
ഈ ആലാപനരീതി ‘പടേർ ഗാൻ’ (Pater Gaan) എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പടുവ കലയുടെ ചരിത്രം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്നു. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മേദിനിപൂർ, ബിർഭൂം, ബാങ്കുര, പുരുലിയ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഈ കലാരൂപം പ്രധാനമായും വളർന്നത്. ഇവയിൽ പശ്ചിമ മേദിനിപൂരിലെ നയ (Naya), പിംഗ്ള (Pingla) ഗ്രാമം ഇന്ന് പടുവ കലാകാരന്മാരുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഈ ഗ്രാമം പടുവ കലയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പ്രചാരണത്തിനും ശ്രദ്ധേയമായ
പങ്കുവഹിച്ചുവരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന പടുവകൾ ചിത്രങ്ങളും പാട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ച് പുരാണകഥകളും ഇതിഹാസങ്ങളും ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. വായനയും എഴുത്തും വ്യാപകമല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് അറിവും മൂല്യങ്ങളും ജനങ്ങളിലെത്തിച്ച പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഈ കല.
പടുവ ചിത്രങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത പ്രകൃതിദത്ത നിറങ്ങളുടെ ഉപയോഗമാണ്. മഞ്ഞൾ, ഇലകൾ, പൂക്കൾ, മരത്തിന്റെ തൊലി, കരി, മണ്ണ്, ധാതുക്കൾ എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് പരമ്പരാഗതമായി നിറങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയത്. തിളക്കമുള്ള ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, പച്ച, നീല, കറുപ്പ് തുടങ്ങിയ നിറങ്ങൾ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ പകരുന്നു. കട്ടിയുള്ള രേഖകളും ലളിതമായ രൂപഭംഗിയും ചിത്രങ്ങളുടെ ആകർഷണം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
ഒരു ചുരുളിൽ നിരവധി ദൃശ്യങ്ങൾ ക്രമമായി വരച്ചിരിക്കും. ചുരുൾ പതുക്കെ തുറക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് കഥ മുന്നോട്ടുപോകും. ഓരോ ചിത്രവും അടുത്ത ചിത്രത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ദൃശ്യപാലമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ പടുവ പെയിന്റിംഗ് വെറും ചിത്രകലമല്ല, അത് ദൃശ്യനാടകത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ്.
ഈ ചിത്രങ്ങളിലെ വിഷയങ്ങളും വൈവിധ്യമാർന്നവയാണ്. രാമായണം, മഹാഭാരതം, കൃഷ്ണലീലകൾ, ദുർഗാദേവിയുടെ കഥകൾ, പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ, നാടോടിക്കഥകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ ഗ്രാമീണ ജീവിതം, കർഷകരുടെ അധ്വാനം, ഉത്സവങ്ങൾ, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയും ചിത്രങ്ങളിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നു. കാലത്തിനനുസരിച്ച് കലാകാരന്മാർ പുതിയ വിഷയങ്ങളും സ്വീകരിച്ചു. പരിസ്ഥിതി
സംരക്ഷണം, ശുചിത്വബോധവൽക്കരണം, സ്ത്രീശാക്തീകരണം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, കോവിഡ് മഹാമാരിയെക്കുറി ച്ചുള്ള ബോധവൽക്കരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തുടങ്ങിയ സമകാലിക വിഷയങ്ങളും ഇന്ന് പടുവ ചുരുളുകളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
പടുവ കലയുടെ മറ്റൊരു സവിശേഷത മതസൗഹാർദമാണ്. ചരിത്രപരമായി പല പടുവ കുടുംബങ്ങളും ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സാംസ്കാരിക സ്വാധീനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഉൾക്കൊണ്ട ജീവിതരീതിയാണ് പിന്തുടർന്നത്. അവരുടെ കലയിൽ ഈ സാംസ്കാരിക സമന്വയം വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പടുവ പെയിന്റിംഗ് കലയുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് സാമൂഹിക ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ കലാരൂപം നിരവധി വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുണ്ട്. യന്ത്രനിർമിത അലങ്കാരവസ്തുക്കളുടെ വ്യാപനം, വിപണിയുടെ മാറ്റങ്ങൾ, യുവതലമുറയുടെ മറ്റ് തൊഴിലുകളിലേ ക്കുള്ള ആകർഷണം എന്നിവ പാരമ്പര്യത്തെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും സർക്കാർ പദ്ധതികൾ, കരകൗശല മേളകൾ, ദേശീയ-അന്തർദേശീയ പ്രദർശനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ വിപണനസാധ്യതകൾ എന്നിവയിലൂടെ പടുവ കല വീണ്ടും ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. ഇന്ന് ഈ ചിത്രങ്ങൾ വീടുകളുടെ അലങ്കാര വസ്തു എന്നതിലുപരി ഇന്ത്യയുടെ ജനകീയ കലാപൈതൃകത്തിന്റെ പ്രതീകമായും ലോകമെമ്പാടും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഓരോ ചുരുളും തുറക്കുമ്പോൾ ഒരു കഥ മാത്രമല്ല, ഒരു ജനതയുടെ ഓർമ്മകളും വിശ്വാസങ്ങളും ജീവിതാനുഭവങ്ങളും അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് പടുവ പെയിന്റിംഗുകൾ കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക രേഖകളായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.
പാരമ്പര്യവും സർഗാത്മകതയും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കുന്ന അപൂർവ ജനകീയ കലാരൂപമാണ് പടുവ പെയിന്റിംഗ്. ചിത്രവും സംഗീതവും കഥയും ഒരുമിച്ച് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ പൈതൃകം പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ മുഴുവൻ സാംസ്കാരിക സമ്പത്തിന്റെയും അഭിമാനമാണ്. ഇത്തരം കലാരൂപങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുക എന്നത് സാംസ്കാരിക ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ഓരോ പടുവ ചുരുളും പറയുന്നത് ഒരു കഥയല്ല, മറിച്ച് കാലം മായ്ക്കാനാകാത്ത ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ചരിത്രമാണ്.
നല്ല അറിവ്