പോപ്കോൺ ബ്രെയിൻ സിൻഡ്രോം –
പ്രതിവിധികളും പരിഹാരങ്ങളും: ( ഭാഗം 2 )
————————————————
പോപ്കോൺ ബ്രെയിൻ സിൻഡ്രോം എന്നത് ഒരു ഔദ്യോഗിക മാനസികരോഗനാമമല്ലെങ്കിലും, ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ ജീവിതശൈലി നമ്മുടെ തലച്ചോറിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക അവസ്ഥയെ വിവരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ്.
നിരന്തരം റീൽസും ഷോർട്ട് വീഡിയോകളും സോഷ്യൽ മീഡിയ നോട്ടിഫിക്കേഷനുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ തലച്ചോർ “വേഗത്തിലുള്ള ഉത്തേജനങ്ങൾ” മാത്രം തേടുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ദീർഘസമയം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്, ക്ഷീണം, അസഹിഷ്ണുത, മറവികൾ, ഉത്സാഹക്കുറവ് എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.
ഇതിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാനുള്ള ആദ്യപടി ഡിജിറ്റൽ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയയും റീൽസും ഉപയോഗിക്കുന്ന സമയം കുറയ്ക്കേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. കാരണം ഓരോ പുതിയ വീഡിയോയും നോട്ടിഫിക്കേഷനും നമ്മുടെ തലച്ചോറിലെ “ഡോപ്പമിൻ” എന്ന ന്യൂറോകെമിക്കൽ സിസ്റ്റത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു.
ഡോപ്പമിൻ എന്നത് സന്തോഷം, പ്രതീക്ഷ, ആവേശം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാസവസ്തുവാണ്. എന്നാൽ വളരെ വേഗത്തിലും തുടർച്ചയായും ഡോപ്പമിൻ ലഭിക്കുമ്പോൾ തലച്ചോർ അതിനോട് അടിമപ്പെടുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറാം.
അതിനാലാണ് പലർക്കും ഫോൺ കുറച്ചുനേരം പോലും അകറ്റിവെക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
പുതിയൊരു നോട്ടിഫിക്കേഷൻ വന്നോ? ആരെങ്കിലും മെസേജ് അയച്ചോ? പുതിയ വീഡിയോ വന്നിട്ടുണ്ടോ? എന്നൊരു നിരന്തരമായ പ്രതീക്ഷ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിനെ “ഡോപ്പമിൻ ലൂപ്പ്” എന്നാണ് ചില സൈക്കോളജിസ്റ്റുകൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ഈ അവസ്ഥ കുറയ്ക്കാൻ ദിവസേന ഫോൺ ഉപയോഗത്തിന് വ്യക്തമായ പരിധി നിശ്ചയിക്കണം. ദിവസത്തിൽ രണ്ടുമണിക്കൂറിൽ താഴെയായി സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് നല്ല തുടക്കമായിരിക്കും.
ഫോണിലെ അനാവശ്യ നോട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ ഓഫ് ചെയ്യുക, ഫോൺ സൈലന്റ് മോഡിൽ വയ്ക്കുക, ആവശ്യമില്ലാത്ത ആപ്പുകൾ ഹോം സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് മാറ്റുക തുടങ്ങിയ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ പോലും വലിയ ഗുണം ചെയ്യും.
പ്രത്യേകിച്ച് ഉറങ്ങാൻ പോകുന്നതിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുൻപും രാവിലെ ഉണർന്നതിന് ശേഷം ആദ്യ ഒരു മണിക്കൂറും ഫോൺ ഒഴിവാക്കുന്നത് തലച്ചോറിന് വലിയ വിശ്രമം നൽകും. കാരണം രാത്രി സമയത്ത് മൊബൈൽ സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് വരുന്ന നീലപ്രകാശം (Blue Light) മെലട്ടോണിൻ എന്ന ഉറക്കഹോർമോണിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയ്ക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ഉറക്കത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ കുറയുകയും തലച്ചോറിന് ആവശ്യമായ വിശ്രമം ലഭിക്കാതെ വരികയും ചെയ്യും.
പോപ്കോൺ ബ്രെയിൻ സിൻഡ്രോമിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാൻ “ഫാസ്റ്റ് ഡോപ്പമിൻ” ശീലങ്ങളിൽ നിന്ന് “സ്ലോ ഡോപ്പമിൻ” ശീലങ്ങളിലേക്ക് മാറേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
ഫാസ്റ്റ് ഡോപ്പമിൻ ഉടൻ സന്തോഷം നൽകും. പക്ഷേ അതിന്റെ ഫലം വളരെ താൽക്കാലികമാണ്.
അതേസമയം സ്ലോ ഡോപ്പമിൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പതിയെ സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും നൽകുന്നവയാണ്. എന്നാൽ അവയാണ് ദീർഘകാല മാനസികാരോഗ്യത്തിനും തലച്ചോറിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കും കൂടുതൽ ഗുണകരം.
സ്ലോ ഡോപ്പമിൻ വർധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ:
——————————–
സ്ഥിരമായി വ്യായാമം ചെയ്യുക,
ദിവസേന നടത്തം ശീലമാക്കുക,
ജിമ്മിലോ യോഗയിലോ ഏർപ്പെടുക,
പുസ്തകവായന,
ചിത്രരചന, എഴുത്ത് പോലുള്ള സൃഷ്ടിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ,
സംഗീതാസ്വാദനം,
വീട്ടുജോലികളിൽ പങ്കെടുക്കുക,
പൂന്തോട്ടം, കൃഷി തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ,
പ്രകൃതിയിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുക,
പ്രഭാതസൂര്യപ്രകാശം ഏൽക്കുക,
മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുക,
ചെറിയ ജോലികൾ പോലും പൂർത്തിയാക്കി ചെയ്യാനുള്ള ശീലം വളർത്തുക,
ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ തലച്ചോറിലെ നാഡീബന്ധങ്ങളെ (Neural Connections) കൂടുതൽ ആരോഗ്യകരമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
പ്രത്യേകിച്ച് വ്യായാമവും പ്രകൃതിയുമായി ഇടപെടലും സെറോട്ടോണിൻ, എൻഡോർഫിൻ പോലുള്ള “ഫീൽ ഗുഡ്” കെമിക്കലുകളുടെ ഉത്പാദനം വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിലൂടെ മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയുകയും മനസ്സിന് സ്ഥിരത ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.
പുസ്തകവായനയും ദീർഘസമയം ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും തലച്ചോറിന്റെ “അറ്റൻഷൻ സ്പാൻ” വീണ്ടും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ദിവസവും കുറച്ചുസമയം എങ്കിലും ഫോണില്ലാതെ ഒരു കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നത്.
എന്നാൽ ജീവിതശൈലിയിൽ ഈ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടും ശ്രദ്ധക്കുറവ്, ഓർമ്മക്കുറവ്, ഉറക്കപ്രശ്നങ്ങൾ, അമിത ഇറിറ്റേഷൻ, ആൻസൈറ്റി, നിരാശ, ഒന്നിലും താൽപ്പര്യമില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ തുടർന്നാൽ അത് ഗൗരവത്തോടെ കാണണം.
അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു സൈക്കോളജിസ്റ്റിനെ സമീപിക്കുന്നത് വളരെ ആവശ്യമാണ്. ശരിയായ കൗൺസലിംഗും ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളും വഴി ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പതിയെ മുക്തി നേടാൻ സാധിക്കും.
തയ്യാറാക്കിയത്: Dr. ബിജു വർഗീസ്,
കൺസൾട്ടന്റ് സൈക്കോളജിസ്റ്റ്
