മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ വിശ്വസാഹിത്യകാരനും വാക്കുകളുടെ മാന്ത്രികനുമായിരുന്നു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ. വായനക്കാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ എന്നും ജീവിക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെയും ലളിതമായ ഭാഷയിലൂടെ ആഴമുള്ള ജീവിതസത്യങ്ങളെയും സമ്മാനിച്ച എഴുത്തുകാരനാണ് ബേപ്പൂർ സുൽത്താൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ബഷീർ.
1908 ജനുവരി 21ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം താലൂക്കിലെ തലയോലപ്പറമ്പിൽ കായിഅബ്ദുറഹ്മാന്റെയും കുഞ്ഞാത്തുമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചിന്തകളോട് ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദേഹം, ഗാന്ധിജിയെ കാണാനായി അഞ്ചാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടി എറണാകുളത്തെത്തിയ സംഭവവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
പിന്നീട് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്ത ബഷീർ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ പേരിൽ ജയിലിലായി. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നിരവധി അനുഭവങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം നേടി. ഈ അനുഭവസമ്പത്താണ് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യത്തിന്റെ ശക്തിയായി മാറിയത്.
വർഷങ്ങളോളം ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും അറബ് രാജ്യങ്ങളിലും ആഫ്രിക്കൻ തീരപ്രദേശങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ച ബഷീർ പല തൊഴിലുകളിലും ഏർപ്പെട്ടു. ജീവിതത്തിന്റെ പല തലങ്ങളെയും അടുത്തറിഞ്ഞ അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം സാഹിത്യരചനയിൽ മുഴുകി.
1943ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “പ്രേമലേഖനം” ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കൃതി. സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും സ്നേഹവും വേദനയും നർമ്മവും ലളിതമായ ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിച്ച ബഷീറിന്റെ രചനകൾ മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ പുതിയൊരു വഴിത്തിരിവായി.
നിഘണ്ടുവിൽ പോലും കണ്ടെത്താനാകാത്ത സ്വന്തം വാക്കുകളും പ്രയോഗങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ച ബഷീർ മലയാള ഭാഷയ്ക്ക് പുതിയൊരു ഭാവം നൽകി. “ഇമ്മിണി ബല്യ ഒന്ന്”, “പാത്തുമ്മായുടെ ആട്”, “ബാല്യകാലസഖി”, “മതിലുകൾ”, “വിശ്വവിഖ്യാതമായ മൂക്ക്”, “ന്റുപ്പുപ്പാക്കൊരാനേണ്ടാർന്ന്” തുടങ്ങിയ കൃതികൾ ഇന്നും വായനക്കാരുടെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.
കേശവൻ നായരും സാറാമ്മയും പാത്തുമ്മയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബഷീർ കഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ ലാളിത്യവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. നർമ്മവും വിമർശനവും ചേർന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തുശൈലി മലയാള സാഹിത്യത്തിന് വേറിട്ടൊരു അനുഭവം സമ്മാനിച്ചു.
കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ്, പത്മശ്രീ, വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികൾ അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി.
1994 ജൂലൈ 5ന് വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളും വാക്കുകളും ഇന്നും മലയാളികളുടെ മനസ്സിൽ ജീവിക്കുന്നു. സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെ സാഹിത്യത്തിന്റെ ഉയരങ്ങളിലെത്തിച്ച ആ മഹാപ്രതിഭയ്ക്ക് കാലം മായ്ക്കാനാവാത്ത സ്ഥാനമാണ് മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ഉള്ളത്.
ബഷീർ മരിക്കുന്നില്ല; ഓരോ വായനക്കാരന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളിലൂടെ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.
