ജീവിതത്തെ സാഹിത്യമായി മാറ്റിയ ബഷീറിന്റെ അതുല്യസൃഷ്ടി.
മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ജീവിതം ഇത്ര സ്വാഭാവികമായും അനായാസമായും അക്ഷരങ്ങളിലേക്ക് പകർന്ന എഴുത്തുകാർ അപൂർവമാണ്. ആ അപൂർവതയുടെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള പേരാണ് വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ. സാഹിത്യത്തെ അലങ്കാരഭാഷയുടെ ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ സംസാരഭാഷയിലേക്കും അനുഭവങ്ങളിലേക്കും ഇറക്കിക്കൊണ്ടുവന്ന എഴുത്തുകാരനെന്ന വിശേഷണം അദ്ദേഹത്തിന് അനായാസം ചേരും. ജീവിതത്തെ കഥയാക്കുകയും കഥയെ ജീവിതമാക്കുകയും ചെയ്ത ബഷീറിന്റെ കൃതികളിൽ വായനക്കാരുടെ ഹൃദയത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുനിൽക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങളിലൊന്നാണ് പാത്തുമ്മായുടെ ആട്.
സ്വന്തം കുടുംബത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കി എഴുതിയ ഈ കൃതി, ഒരു വീട്ടിലെ ചെറിയ സംഭവങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തൽ മാത്രമല്ല. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ഊഷ്മളതയും കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ സങ്കീർണതകളും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യവും സ്നേഹത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദഭാഷയും അസാധാരണമായ ലാളിത്യത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന മഹത്തായ സാഹിത്യസൃഷ്ടിയാണ് ഇത്. കഥയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഓരോ കഥാപാത്രവും കൃത്രിമത്വമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു. അവർ കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളല്ല; നമ്മുടെ വീടുകളിലും അയൽപ്പക്കങ്ങളിലും ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരാണ്.
കഥയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ എഴുത്തുകാരൻ തന്നെയാണെങ്കിലും, വായനക്കാരന്റെ മനസ്സിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നത് പാത്തുമ്മയും അവളുടെ ആടുമാണ്. വീട്ടിലെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ എഴുത്തിനായി ഏകാന്തത തേടുന്ന ബഷീറിന്റെ മുന്നിലേക്ക്, യാതൊരു സങ്കോചവുമില്ലാതെ കടന്നുവരുന്ന ആട് പുസ്തകങ്ങളും കടലാസുകളും വരെ തിന്നുതീർക്കുന്നു. ഈ നിസ്സാരമെന്ന് തോന്നുന്ന സംഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് കഥ വികസിക്കുന്നത്. നർമ്മത്തിന്റെ നേർത്ത പാളികൾക്കടിയിൽ കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും പരസ്പര സ്നേഹവും ജീവിതത്തിന്റെ ലാളിത്യവും മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനശക്തിയും അതിസൂക്ഷ്മമായി തെളിഞ്ഞുവരുന്നു.
ചെറിയ ജീവിത മുഹൂർത്തങ്ങളെ വലിയ സാഹിത്യാനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്ന ബഷീറിന്റെ അസാമാന്യമായ കഥപറച്ചിൽ ഈ കൃതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്താണ്. ഈ കൃതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഭാഷയാണ്. സാഹിത്യത്തിന്റെ അലങ്കാരച്ചട്ടങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച്, ജീവിതം സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയിലാണ് ബഷീർ എഴുതുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഓരോ സംഭാഷണവും വായനക്കാരന്റെ മനസ്സിൽ ചിരി പടർത്തുകയും അതേസമയം ആ ചിരിക്കുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവിതസത്യങ്ങൾ ആഴത്തിൽ സ്പർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നർമ്മം ഇവിടെ വെറും വിനോദമല്ല; മനുഷ്യന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള കരുത്താണ്.
പാത്തുമ്മയുടെ ആട് ഈ കൃതിയിൽ ഒരു വളർത്തുമൃഗം മാത്രമായി ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിന്റെ ഭാഗമായും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ചെറുസംഭവങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായും അത് മാറുന്നു. ആടിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വികസിക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ കുടുംബത്തിലെ സ്നേഹവും സ്വാതന്ത്ര്യവും അവകാശബോധവും സാമ്പത്തിക പരിമിതികളും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മതകളും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഏറ്റവും സാധാരണമായ സംഭവങ്ങളിൽ പോലും അസാധാരണമായ സാഹിത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള ബഷീറിന്റെ പ്രതിഭ ഇവിടെ പൂർണമായി പ്രകടമാകുന്നു.
ദാരിദ്ര്യത്തെ കണ്ണീർ കഥയാക്കാതെ, അതിനുള്ളിലെ ആത്മാഭിമാനത്തെയും ജീവിതോത്സാഹത്തെയും കണ്ടെത്തുകയാണ് ബഷീർ ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ കൃതി ഇന്നും പുതുമ നഷ്ടപ്പെടാതെ വായിക്കപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ സന്തോഷവും സങ്കടവും നർമ്മവും സ്നേഹവും ഒരേ ശ്വാസത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന അപൂർവമായ ആഖ്യാനശൈലിയാണ് പാത്തുമ്മായുടെ ആട് എന്ന കൃതിയെ കാലാതീതമാക്കുന്നത്.
മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ നിരവധി മഹത്തായ കൃതികൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വായനക്കാരനെ ചിരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിതത്തിന്റെ ആഴങ്ങൾ കാണിച്ചുതരുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ വിരളമാണ്. ആ വിരളമായ കൃതികളിൽ മുൻനിരയിൽ നിൽക്കുന്നതാണ് പാത്തുമ്മായുടെ ആട്. ഓരോ വായനയിലും പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ സമ്മാനിക്കുകയും മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ കൃതി മലയാള ഭാഷയുടെ അമൂല്യമായ സാഹിത്യസമ്പത്താണ്.
നന്നായിട്ടുണ്ട്