ഇരുളിന്റെ നെഞ്ചിൽ ഒരു വിളക്കു തെളിഞ്ഞ രാത്രിയായിരുന്നു അത്.
അവസാനത്തെ അത്താഴം — അതൊരു സാധാരണ ഭക്ഷണമായിരുന്നില്ല. അപ്പം നുറുക്കുമ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: “ഇതു എന്റെ ശരീരം.” പാനപാത്രം ഉയർത്തുമ്പോൾ പറഞ്ഞു: “ഇതു എന്റെ രക്തം.” സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഷ ഇതിലും ലളിതമായി പറഞ്ഞുവെക്കാൻ ആർക്കുമാവില്ല.
ആ മേശയ്ക്കു ചുറ്റും ഇരുന്നവരിൽ ഒരുവൻ ഒറ്റുകൊടുക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മറ്റൊരുവൻ തള്ളിപ്പറയാൻ പോകുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്നിട്ടും അവൻ ആ കൈകളും കഴുകി, ആ പാദങ്ങളും തൊട്ടു. ഒറ്റുകാരന്റെ കാലുകളും കഴുകിയ കൈകൾ — അതു വിശ്വാസത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ തന്നെ ഉയർന്ന നിമിഷമായിരുന്നു. പ്രതികാരമില്ലാത്ത സ്നേഹം — അതാണ് പെസഹാ വ്യാഴം ലോകത്തിനു നൽകിയ ആദ്യ പാഠം.
ഗത്സേമനിയിലെ ആ ഇരുട്ടിൽ, ഒറ്റയ്ക്ക് മുട്ടുകുത്തി പ്രാർഥിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഏകാന്തതയായിരുന്നു അത്. ശിഷ്യന്മാർ ഉറങ്ങി. ആകാശം മൗനം പൂണ്ടു. “ഈ പാനപാത്രം എന്നിൽ നിന്നു നീക്കണമേ” എന്ന് അവൻ യാചിച്ചു — ദൈവം മനുഷ്യനായതിന്റെ ആഴം അവിടെയാണ് വെളിപ്പെടുന്നത്. വേദന ഏറ്റുവാങ്ങാൻ ഭയം തോന്നിയ ഒരു ഹൃദയം, എന്നിട്ടും “നിന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞ് എഴുന്നേറ്റു. കാരണം, സ്നേഹം ഒരിക്കലും കീഴടങ്ങുന്നില്ല.
—
എന്നാൽ പെസഹാ വ്യാഴം കഴിഞ്ഞ് നാം തിരിച്ചു നടക്കുമ്പോൾ, ആ ചരിത്രം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ എന്തു ചോദ്യങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു?
ഒന്ന് — മേശ തുറക്കുക
ആ അത്താഴ മേശയിൽ തികഞ്ഞവരാരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒറ്റുകാരനും തള്ളിപ്പറയുന്നവനും സംശയിക്കുന്നവനും ഓടിപ്പോകുന്നവനും — എല്ലാവരും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു. നമ്മുടെ ഭക്ഷണ മേശകൾ എത്ര ചെറുതായി, എത്ര അടഞ്ഞതായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. “ഈ മനുഷ്യൻ യോഗ്യനല്ല, ഈ സ്ത്രീ അർഹയല്ല” എന്ന് നാം തീരുമാനിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ രാത്രി ഒരു പാഠം നൽകി — സ്നേഹം ആദ്യം ക്ഷണിക്കുന്നു, പിന്നെ മാറ്റുന്നു.
രണ്ട് — കാൽ കഴുകുക
കാലു കഴുകൽ ആ കാലത്ത് ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജോലിക്കാരന്റെ കർമ്മമായിരുന്നു. “ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഗുരു, നിങ്ങൾ എന്റെ ശിഷ്യന്മാർ” എന്ന ക്രമം മറിച്ചിട്ടാണ് അവൻ ആ പാത്രവും തുണിയും എടുത്തത്. ഇന്നും ജീവിതത്തിൽ ഈ ചോദ്യം ബാക്കിയാണ്: ആരുടെ മുന്നിൽ നമ്മൾ കുനിയാൻ മടിക്കുന്നു? ഏതു അഹങ്കാരമാണ് നമ്മെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നത്?
മൂന്ന് — ഒറ്റുകൊടുക്കലുകൾ തിരിച്ചറിയുക
യൂദാസ് ഒരു ചുംബനംകൊണ്ട് ഒറ്റുകൊടുത്തു — ഏറ്റവും അടുപ്പത്തിന്റെ ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച്. ഇന്ന് നമ്മുടെ ഒറ്റുകൊടുക്കലുകൾ പലതും ഇങ്ങനെ തന്നെ. നാം ആരെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്നു ഭാവിച്ച്, ആരെ ഉപകരണമാക്കുന്നു? ഏതൊക്കെ ബന്ധങ്ങളെ നാം സൗകര്യത്തിനു വേണ്ടി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു?
നാല് — ഗത്സേമനി ഒഴിവാക്കാതിരിക്കുക
“ഈ പാനപാത്രം നീക്കണമേ” എന്ന് അവൻ പ്രാർഥിച്ചു. ആ വേദന ഒഴിഞ്ഞുമാറ്റിയില്ല. ഗത്സേമനി ഓരോ മനുഷ്യജീവിതത്തിലും വരും — ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ ആഗ്രഹം തോന്നുന്ന നിമിഷങ്ങൾ. ആ ഇരുട്ടിലും “നിന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറട്ടെ” എന്ന് ഉള്ളുതുറന്നു പ്രാർഥിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്ത് ഒരു ആത്മീയ പക്വത ഉണ്ട്.
അഞ്ച് — ഓർമ്മകൾ ജീവിതമാക്കുക
“എന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഇതു ചെയ്യുക” — ഇതൊരു ചടങ്ങിലേക്കുള്ള ക്ഷണം മാത്രമല്ല, ഒരു ജീവിതരീതിയിലേക്കുള്ള ക്ഷണമാണ്. ഓർമ്മകൾ നമ്മെ ഭൂതകാലത്തിൽ തളച്ചിടരുത്; മറിച്ച്, ഇന്നിന്റെ സ്നേഹത്തെ ആഴത്തിലാക്കണം.
ഓരോ പെസഹാ വ്യാഴവും ഒരു കണ്ണാടിയാണ്. ആ കണ്ണാടിയിൽ നോക്കി നാം ചോദിക്കണം: ഞാൻ ആരെ ഒറ്റുകൊടുക്കുന്നു? ആരുടെ കാൽ കഴുകേണ്ടതുണ്ട്? ഏത് മേശ എനിക്ക് തുറക്കണം? ഏത് ഗത്സേമനിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഓടിപ്പോകുന്നു?
ഉത്തരം ജീവിതത്തിൽ പകർത്തുന്നിടത്ത് — അവിടെ തുടങ്ങുന്നു ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്.
നല്ലറിവ്